Üretimde Gizli Maliyet Var mı? Teklifte Neler Yer Almalı

Fason üretimde gizli maliyet çoğunlukla kötü niyetten değil, teklifin kapsamının yazılı olmamasından doğar. Bir kalem teklifte açıkça belirtilmemişse taraflar onu farklı varsayar ve fark sonradan ortaya çıkar. Çözüm basit: teklifte kumaş, dikim, aksesuar, etiket ve paketlemenin dahil olup olmadığını, ayrı çıkabilecek kalemlerin neler olduğunu baştan yazılı görmek.

Bu yazıda sağlıklı bir üretim teklifinde hangi kalemlerin bulunması gerektiğini, hangi kalemlerin doğal olarak ayrı çıkabileceğini ve teklif alırken sormanız gereken soruları veriyoruz.

Amaç kimseyi suçlamak değil. Amaç, teklifi okuduğunuzda ne ödediğinizi tam olarak bilmeniz. Soru listesini yanınıza alıp her teklifte aynı soruları sorarsanız karşılaştırma da adil olur.

Fason üretimde gizli maliyet nasıl ortaya çıkar?

Gizli maliyet dediğimiz şey, genellikle kapsamı tanımlanmamış bir kalemin faturaya sonradan eklenmesidir. Bunun üç tipik kaynağı var.

• Kapsam belirsizliği: teklifte 'dikim' yazıyor ama etiket, ütü ve paketlemenin dahil olup olmadığı yazmıyor
• Birim belirsizliği: fiyatın parça başına mı, metre başına mı, toplam parti için mi olduğu net değil
• Varsayım farkı: siz kumaşı üreticinin temin edeceğini, üretici sizin göndereceğinizi düşünüyor

Bunların hiçbiri karmaşık değil. Hepsi teklif metnine tek satır eklenerek çözülür. Bu yüzden bir teklifi değerlendirirken toplam rakama değil, rakamın neyi kapsadığına bakın.

Fiyatı oluşturan kalemlerin mantığını anlamak için <a href="/blog/fason-uretim-fiyatlari-nasil-belirlenir/">fason üretim fiyatları nasıl belirlenir</a> yazısına bakabilirsiniz.

Sağlıklı bir üretim teklifinde hangi kalemler yer almalı?

Bir giyim üretim teklifinde şu kalemlerin durumu net olmalı. Her biri için 'dahil' ya da 'ayrı' bilgisi yazılı bulunsun.

Malzeme kalemleri

• Kumaş: cinsi, gramajı, rengi ve kimin temin edeceği
• Astar: gerekiyorsa cinsi ve dahil olup olmadığı
• Tela ve iç malzemeler: özellikle blazer, gömlek yaka ve manşet gibi ürünlerde
• Aksesuar: fermuar, düğme, çıtçıt, kuşak, toka gibi kalemler tek tek

İşçilik kalemleri

• Kalıp çıkarma ve beden serisi açma
• Kesim
• Dikim
• Baskı, nakış ya da özel işleme varsa ayrı olarak
• Ütü ve son işlem

Marka ve sunum kalemleri

• Dokuma yaka etiketi
• Yıkama ve bakım talimatı etiketi
• Asılı karton etiket ve varsa barkod baskısı
• Markalı paketleme, poşet ya da kutu

Süreç kalemleri

• Numune ücreti ve kaç revizyonun kapsamda olduğu
• Kalite kontrol: kimin yaptığı ve teklife dahil olup olmadığı
• Koordinasyon ve takip

Tekstil A.Ş. Studio'da kendi marka etiketiniz, yıkama talimatı ve markalı paketleme teslimata dahildir. Numune ücreti teklif onayındaki yüzde 50 ön ödemenin içindedir.

Hangi kalemler doğal olarak ayrı çıkabilir?

Her ayrı kalem gizli maliyet değildir. Bazı kalemler doğaları gereği teklif anında kesinleşmez. Önemli olan bunların ayrı olduğunun baştan yazılı olması.

• Kargo ve sevkiyat: adres, hacim ve ağırlığa göre değişir, teklifte ayrı kalem olarak belirtilmesi normaldir
• Özel baskı ve nakış: model üstü işlemler ayrı fiyatlanabilir
• Kendi getirdiğiniz kumaş: bu durumda kumaş kalemi tekliften düşer, ama fire ve depolama konusu netleşmeli
• Sipariş sonrası model değişikliği: onay sonrası yapılan revizyonlar ek maliyet doğurabilir
• Ek beden ya da renk talebi: sipariş verildikten sonra eklenen varyantlar
• Özel ambalaj talepleri: standart markalı paketleme dışında özel kutu ya da tasarım isterseniz

Bir teklif bu kalemleri 'duruma göre değişir' diye geçiştirmemeli, hangi durumda ne kadar değişeceğinin mantığını yazmalı. Örneğin kargonun ağırlığa göre hesaplanacağı ve sevkiyat öncesi bildirileceği açıkça belirtilmeli.

Neden sabit liste fiyatı yok?

Sık gelen bir soru: neden bir fiyat listesi paylaşılmıyor. Cevap teklifin doğasıyla ilgili.

Aynı isimle anılan iki elbise arasında maliyet farkı ciddi olabilir. Kumaşın gramajı, astar olup olmadığı, fermuarın gizli mi normal mi olduğu, dikiş sayısı, ütü zorluğu ve adet, hepsi fiyatı değiştirir.

• Kumaş: aynı model viskonda ve satende farklı maliyet çıkarır
• İşçilik: bir bluzun yaka ve manşet detayı işçilik süresini iki katına çıkarabilir
• Aksesuar: metal aksesuar ile plastik aksesuar arasında fark vardır
• Adet: 50 adet ile 500 adet arasında birim maliyet değişir
• Renk sayısı: her renk ayrı kumaş partisi ve ayrı kesim demek

Bu yüzden gerçekçi bir rakam ancak modelinize özel çıkar. Studio'da teklif 24 saat içinde verilir ve kalemleri açık şekilde gösterir. İlk koleksiyon bütçesi olarak yaklaşık 30 bin TL'den başlayan bir aralık planlamak gerçekçi bir başlangıç noktasıdır, net rakam teklifle netleşir.

Bütçe planlamasını uçtan uca kurmak için <a href="/blog/kiyafet-markasi-kurma-maliyeti-gercek-butce/">kıyafet markası kurma maliyeti</a> yazısını okuyabilirsiniz.

Teklif alırken hangi soruları sormalısınız?

Bu listeyi kaydedin ve her teklif görüşmesinde aynı soruları sorun. Cevapları yazılı isteyin. Böylece farklı teklifleri gerçekten karşılaştırabilirsiniz.

Kapsam soruları

• Bu fiyat parça başına mı, toplam parti için mi?
• Kumaşı kim temin ediyor, fiyata dahil mi?
• Aksesuarlar hangi kalemleri kapsıyor, hepsi dahil mi?
• Dokuma etiket, yıkama talimatı ve asılı etiket dahil mi?
• Paketleme dahil mi, ürün nasıl paketlenmiş halde geliyor?
• Ütü ve son işlem fiyata dahil mi?

Numune soruları

• Numune ücreti ne kadar ve sipariş verirsem toplam tutardan düşülüyor mu?
• Kaç revizyon kapsam içinde?
• Numune ne kadar sürede hazır olur?
• Numune onayı olmadan seri üretim başlıyor mu?

Termin ve teslimat soruları

• Sipariş onayından teslimata kadar net termin kaç gün?
• Kargo fiyata dahil mi, değilse nasıl hesaplanıyor?
• Gecikme durumunda süreç nasıl işliyor?
• Teslimat hangi bölgelere yapılıyor?

Ödeme soruları

• Ödeme planı nedir, hangi aşamada ne kadar ödenir?
• Fatura kesiliyor mu, KDV fiyata dahil mi?
• Sipariş sonrası fiyat değişebilir mi, hangi durumlarda?

Kalite ve sorumluluk soruları

• Kalite kontrolü kim yapıyor ve hangi kriterlere göre?
• Hatalı parça çıkarsa süreç nasıl işliyor?
• Kabul edilebilir hata oranı nedir?
• Üretim sürerken hangi aşamada olduğumu nasıl görebilirim?

Bu soruların cevaplarını net veremeyen bir teklif, kötü niyetli olmayabilir ama sizi belirsizlikle baş başa bırakır. Yazılı cevap istemek her iki taraf için de koruyucudur.

Studio'da teklif ve ödeme nasıl işliyor?

Şeffaflığın nasıl işlediğini somutlaştıralım. Tekstil A.Ş. Studio'da süreç şu şekilde ilerler:

• Tasarımınızı yükleyin ya da katalogdan seçin, tasarımınız yoksa ücretsiz tasarım desteği alın
• 24 saat içinde kalemleri açık şekilde gösteren net teklif alın
• Teklif onayında yüzde 50 ön ödeme yapın, numune ücreti bu tutara dahildir
• Yaklaşık 3 gün içinde numuneniz hazırlanır, onaylamadan seri üretim başlamaz
• Seri üretim 5 ile 15 gün sürer, süreci canlı takip edersiniz
• Sevkiyata hazır olduğunda kalan yüzde 50 ödenir
• Teslimat İstanbul içi 1 gün, Türkiye geneli 3 ile 5 gün

Toplam süreç yaklaşık 9 ile 19 gün. Bu süreler tahminidir, sipariş onayında net termin verilir. Teslimat Türkiye geneline yapılır.

Kendi marka etiketiniz, yıkama talimatı ve markalı paketleme teslimata dahildir. Hatalı parça oranında yüzde 5 altı sektör toleransı geçerlidir, bu oranın üzerine çıkılması durumunda hatalı yüzde kadar iade yapılır.

Studio kendi atölyesinde üretmez. 2000'den fazla onaylı üretici arasından modelinize uygun olanı eşleştirir ve süreci koordine eder. Sizin muhatabınız tek kalır.

Teklifleri karşılaştırırken nelere dikkat etmeli?

İki teklif arasında rakam farkı görüyorsanız, önce kapsam farkı olup olmadığına bakın. Çoğu zaman düşük görünen rakam daha dar bir kapsamı fiyatlıyordur.

• Kalemleri yan yana yazın, hangi teklif neyi içeriyor işaretleyin
• Eksik kalemleri tahmini bedelleriyle tamamlayıp öyle karşılaştırın
• Termin farkını da hesaba katın, geç gelen ürünün satış kaybı da bir maliyettir
• MOQ farkına bakın, 300 adet MOQ ile 50 adet MOQ aynı bütçeyi anlatmaz
• Numune ve revizyon politikasını karşılaştırın

Dördüncü madde özellikle önemli. Birim fiyatı daha düşük ama minimum adedi altı kat yüksek bir teklif, toplam bağlayacağınız parayı ve stok riskinizi ciddi biçimde artırır. Karşılaştırmayı birim fiyat üzerinden değil, toplam bağlanan sermaye ve risk üzerinden yapın.

Üretici seçiminde kullanabileceğiniz daha geniş bir kontrol listesi için <a href="/blog/guvenilir-fason-uretici-nasil-bulunur/">güvenilir fason üretici nasıl bulunur</a> yazısına göz atın.

Sikca Sorulan Sorular